Ergonomiczne krzesło biurowe a BHP - jakie wymagania musi spełniać?

W polskich firmach krzesło biurowe nie jest wyłącznie elementem wyposażenia wnętrza. Jeżeli stanowi część stanowiska pracy z monitorem ekranowym, musi spełniać minimalne wymagania bezpieczeństwa, higieny pracy i ergonomii. Od nowelizacji przepisów, która weszła w życie 17 listopada 2023 r., większy nacisk położono na praktyczne dopasowanie stanowiska do pracownika, w tym na regulację krzesła, podłokietników oraz organizację pracy z laptopem.
Ergonomiczne nie zawsze znaczy zgodne z BHP
W opisach produktów często pojawiają się hasła: "ergonomiczne krzesło", "fotel do pracy biurowej" albo "krzesło zdrowe dla kręgosłupa". Z punktu widzenia BHP to za mało. Krzesło powinno mieć konkretne funkcje, które pozwalają użytkownikowi przyjąć wygodną, bezpieczną i możliwą do zmiany pozycję ciała.
Oznacza to, że krzesło może być wygodne i nowoczesne, ale nie spełniać wymagań BHP, jeśli na przykład nie ma regulowanych podłokietników, nie zapewnia stabilnej podstawy albo nie umożliwia regulacji oparcia w odcinku lędźwiowym.
Jakie wymagania BHP powinno spełniać krzesło biurowe?
| Element krzesła | Wymaganie BHP | Znaczenie dla ergonomii |
|---|---|---|
| Podstawa | Co najmniej pięciopodporowa, z kółkami jezdnymi | Zapewnia stabilność i ogranicza ryzyko przewrócenia się krzesła |
| Siedzisko | Regulacja wysokości i odpowiednie wymiary | Ułatwia ustawienie stóp na podłodze lub podnóżku oraz zachowanie swobody ruchów |
| Oparcie | Regulacja wysokości odcinka lędźwiowego i kąta pochylenia | Pomaga podpierać naturalne krzywizny kręgosłupa |
| Profilowanie | Siedzisko i oparcie dopasowane do naturalnego wygięcia kręgosłupa i ud | Zmniejsza przeciążenia podczas długotrwałego siedzenia |
| Obrót | Możliwość obrotu o 360° | Ogranicza skręcanie tułowia podczas sięgania po dokumenty lub sprzęt |
| Podłokietniki | Regulowane | Ułatwiają odciążenie barków, ramion i przedramion |
| Mechanizmy regulacji | Łatwo dostępne i proste w obsłudze z pozycji siedzącej | Pozwalają szybko dopasować krzesło bez przerywania pracy |
Co zmieniła nowelizacja przepisów?
Nowe przepisy doprecyzowały wymagania dotyczące stanowisk z monitorami ekranowymi. Pracodawcy mieli 6 miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia na dostosowanie istniejących stanowisk, czyli termin upłynął 17 maja 2024 r.
Istotna zmiana dotyczy także laptopów. Jeżeli pracownik korzysta z przenośnego systemu komputerowego przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, stanowisko powinno być wyposażone w stacjonarny monitor lub podstawkę ustawiającą ekran na właściwej wysokości, a także w dodatkową klawiaturę i mysz. Samo dobre krzesło nie wystarczy, jeśli reszta stanowiska wymusza pochylanie głowy, unoszenie barków albo pracę z nadgarstkami w nienaturalnej pozycji.
Dlaczego regulacja jest ważniejsza niż wygląd?
Krzesło biurowe powinno pasować do różnych użytkowników. W praktyce oznacza to, że jeden model może być odpowiedni dla kilku osób tylko wtedy, gdy ma szeroki i prosty zakres regulacji. Szczególnie ważne jest ustawienie wysokości siedziska, podparcia lędźwiowego i podłokietników.
Jeżeli krzesło jest zbyt wysokie, pracownik może nie opierać całych stóp o podłogę. Jeśli jest zbyt niskie, kolana i biodra ustawiają się niekorzystnie, a barki mogą być nadmiernie unoszone przy pracy przy biurku. Brak regulacji podparcia lędźwiowego często powoduje, że użytkownik siedzi z zaokrąglonymi plecami albo wysuwa tułów do przodu.
Czy fotel gamingowy spełnia wymagania BHP?
Niektóre fotele gamingowe mogą spełniać wymagania BHP, ale nie wynika to z samej nazwy. Trzeba sprawdzić ich konstrukcję tak samo jak w przypadku klasycznego krzesła biurowego. Problemem może być zbyt kubełkowy kształt siedziska, ograniczona swoboda ruchów, brak prawdziwej regulacji podparcia lędźwiowego albo podłokietniki, których nie da się ustawić do wysokości biurka i sylwetki użytkownika.
Jeżeli fotel gamingowy ma stabilną podstawę, regulowane siedzisko, odpowiednie oparcie, regulowane podłokietniki, obrót o 360° i proste mechanizmy obsługi, może być zgodny z wymaganiami. Jeśli jednak tylko wygląda efektownie, ale nie pozwala na ergonomiczne ustawienie ciała, nie powinien być traktowany jako bezpieczne rozwiązanie do wielogodzinnej pracy.
Obowiązek pracodawcy i rola pracownika
Za zapewnienie zgodnego z przepisami stanowiska pracy odpowiada pracodawca. Dotyczy to nie tylko zakupu krzesła, ale też całej organizacji stanowiska - biurka, monitora, klawiatury, myszy, oświetlenia i przestrzeni roboczej.
Pracownik również powinien umieć korzystać z regulacji. Nawet najlepsze krzesło nie spełni swojej funkcji, jeśli będzie ustawione przypadkowo. Warto więc przeszkolić pracowników z prostych zasad: jak ustawić wysokość siedziska, jak dopasować podłokietniki, jak oprzeć odcinek lędźwiowy i jak często zmieniać pozycję podczas pracy.
Przykładowe fotele spełniające wszelkie kryteria
1. Angel ergOmed
Angel ergOmed to bardzo ciekawa propozycja dla osób, które szukają ergonomicznego fotela do codziennej pracy przy biurku bez wchodzenia od razu w segment premium. Już sama karta produktu mocno akcentuje certyfikat BHP, a najważniejsze w praktyce są tutaj regulacje: wysokość i głębokość siedziska, regulacja oparcia góra-dół, zagłówek 2D oraz regulowane podłokietniki. Dzięki temu łatwiej dopasować fotel do wzrostu, długości ud i wysokości blatu.
Na uwagę zasługuje też siatkowe oparcie, wsparcie odcinka lędźwiowego oraz stabilna, pięcioramienna podstawa jezdna. To model, który dobrze sprawdzi się w klasycznym biurze, domowym gabinecie i wszędzie tam, gdzie liczy się przewiewność oraz wygodne, codzienne użytkowanie przez wiele godzin.
2. Ergohuman 2 Elite ST LE01
Ergohuman 2 Elite ST LE01 to z kolei fotel dla bardziej wymagających użytkowników, którzy chcą bardzo dokładnie ustawić pozycję siedzenia. Model oferuje synchroniczny mechanizm Drift Tilt, regulację wysokości i głębokości siedziska, regulację wysokości oparcia, elastyczne wsparcie lędźwiowe, zagłówek 2D oraz podłokietniki 5D. Taki zestaw daje dużą swobodę personalizacji i pomaga lepiej dopasować fotel do intensywnej pracy przy komputerze.
Z perspektywy wymogów BHP ważne jest również to, że fotel ma pięcioramienną podstawę z kółkami i szeroki zakres ustawień, co ułatwia zachowanie wygodnej, bardziej naturalnej pozycji ciała. To interesujący wybór do gabinetu, nowoczesnego biura i dla osób, które oczekują od krzesła nie tylko wygody, ale też zaawansowanej ergonomii na co dzień.
Wniosek
Ergonomiczne krzesło biurowe spełnia kryteria BHP tylko wtedy, gdy odpowiada minimalnym wymaganiom określonym w przepisach i pozwala na realne dopasowanie do użytkownika. Najważniejsze są stabilność, regulacja wysokości siedziska, regulacja oparcia w odcinku lędźwiowym, regulacja kąta pochylenia oparcia, profilowane siedzisko i oparcie, obrót o 360°, regulowane podłokietniki oraz łatwo dostępne mechanizmy sterowania.
W praktyce warto wybierać krzesła nie po nazwie marketingowej, lecz po parametrach. Dobre krzesło BHP to takie, które pomaga pracownikowi siedzieć wygodnie, zmieniać pozycję i ograniczać przeciążenia mięśniowo-szkieletowe przez cały dzień pracy.
Ergonomiczne krzesła biurowe w ofercie Kamila Meble
Osoby szukające krzesła do pracy przy biurku mogą sprawdzić ofertę sklepu Kamila Meble, w której znajdują się różne typy krzeseł i foteli obrotowych - między innymi modele do wielogodzinnej pracy, krzesła z regulowanymi podłokietnikami, z zagłówkiem, z oparciem siatkowym, tapicerowanym, a także fotele gamingowe oraz medyczne rehabilitacyjne. Przy wyborze konkretnego modelu warto jednak kierować się nie tylko ceną i wyglądem, ale przede wszystkim zakresem regulacji, stabilnością podstawy, jakością podparcia odcinka lędźwiowego oraz możliwością dopasowania krzesła do użytkownika i stanowiska pracy. Dzięki temu zakup będzie lepiej odpowiadał zasadom ergonomii oraz wymaganiom BHP opisanym w artykule.
Artykuł sponsorowany powstał w ramach płatnej współpracy z Kamila Meble.